Giữa những bãi cát dài của vùng biển Khánh Hòa, có một sinh vật nhỏ lặng lẽ sống dưới lớp cát ướt, đến mức người lạ đi ngang chẳng hề biết. Thế nhưng với người dân miền biển, nó lại là món quà quý của mỗi mùa đào. Vậy sá sùng thật sự là gì, ăn thế nào cho ngon, mua về làm quà ra sao? Hãy cùng chúng tôi khám phá từng phần, đừng bỏ qua phần Tóm lại ở cuối bài nhé.
TÓM TẮT NỘI DUNG BÀI VIẾT

Sá sùng là gì?
Sá sùng có tên khoa học là Sipunculus nudus, trong tiếng Anh gọi là peanut worm (giun đậu phộng). Cơ thể chúng dạng túi, không chia đốt, đầu có vòi co rút được. Con trưởng thành thường dài khoảng 15 cm, có khi lên tới 25 cm.
Chúng sống bằng cách đào hang trong cát. Ban đêm, sá sùng thò xúc tu ra khỏi hang để kiếm ăn. Ở Khánh Hòa, người dân còn gọi chúng bằng nhiều cái tên dân dã khác như sâu đất, giun biển, bi bi hay địa sâm. Nghe tên thì lạ tai, nhưng khi vào bếp, sá sùng lại là nguyên liệu được nhiều người ưa chuộng.

Sá sùng sống ở đâu? Vì sao vùng Cam Ranh, Cam Lâm có nhiều?
Sá sùng thích những bãi triều phẳng và rộng, nơi có núi, đảo che chắn bớt sóng gió. Với kiểu bãi cát như vậy, vùng Cam Ranh, Cam Lâm được nhắc đến là nơi có nhiều sá sùng nhất của Khánh Hòa. Đây cũng là lý do nhiều người xem sá sùng như một nét riêng của vùng biển phía nam tỉnh.

Nghề đào sá sùng được làm như thế nào?
Nghề đào sá sùng là một công việc nhọc nhằn nhưng đầy sự tinh ý. Người đào thường ra bãi từ rất sớm, tìm những “ổ” sá sùng nằm trên mặt cát, rồi dùng mai có lưỡi thép, cán bằng gỗ để xúc sâu xuống lớp cát bên dưới. Muốn đào được nhiều, người làm nghề phải quen mắt nhận ra dấu hiệu trên mặt cát.
Mùa đào sá sùng thường kéo dài từ khoảng tháng 2 đến tháng 10, rộ nhất vào khoảng tháng 4 đến tháng 7, tuy nhiên thời điểm cụ thể có thể thay đổi theo từng năm và từng bãi. Nếu bạn muốn thưởng thức sá sùng tươi, hãy hỏi người địa phương về mùa vụ thực tế.

Sá sùng ăn món gì ngon?
Đây có lẽ là phần được nhiều thực khách quan tâm nhất. Sá sùng tươi có thể chế biến thành nhiều món hấp dẫn, đậm đà hương vị biển:
Sá sùng nướng muối ớt
Đây là món dễ làm mà thơm ngon, vừa nướng vừa thưởng thức nóng hổi. Muối ớt làm vị sá sùng thêm đậm đà, rất hợp làm món nhậu.
Sá sùng xào hành tây, mướp, cần
Sá sùng xào cùng rau củ cho món ăn nhiều màu sắc. Vị ngọt của hành tây, mướp quyện với vị ngọt biển, tạo nên một đĩa cơm dân dã.
Sá sùng chiên giòn và nấu cháo
Chiên giòn cho món ăn vặt thơm lừng, còn nấu cháo thì ấm bụng, thích hợp khi trời se lạnh. Hai cách này đều quen thuộc ở các vùng biển.
Sá sùng khô dùng làm gì?
Ngoài ăn tươi, sá sùng được phơi khô để dùng quanh năm. Sá sùng khô có thể rang hoặc nướng làm món nhắm, nấu canh, hoặc dùng để nấu nước dùng cho phở, bún, miến. Phở sá sùng là món rất nổi tiếng ở Quảng Ninh. Ngoài ra, nhiều người còn ngâm sá sùng khô với rượu.
Không chỉ ở Việt Nam, vùng Quảng Đông, Hải Nam, Phúc Kiến của Trung Quốc cũng có các món chế biến từ sá sùng. Điều đó cho thấy sinh vật bé nhỏ này được nhiều nền ẩm thực yêu thích.
Muốn biết cách sơ chế sá sùng khô đúng cách, mời bạn xem bài cách chế biến sá sùng khô. Nếu thích các loại đặc sản khô khác của phố biển, bạn đọc thêm bài hải sản khô Nha Trang nhé.
Kinh nghiệm chọn mua sá sùng khô làm quà
- Sá sùng khô thường được hút chân không, tiện mang theo khi đi xa.
- Khi mang về, nên bảo quản trong ngăn đông để giữ được lâu.
- Kiểm tra hàng kỹ trước khi trả tiền: xem túi có kín không, sá sùng có khô ráo, không ẩm mốc, không có mùi lạ.
- Hỏi người bán về cách sơ chế và cách nấu để dùng cho đúng.
Đi Nha Trang, mua gì làm quà ngoài sá sùng?
Khi gần kết thúc chuyến đi, nhiều du khách thường dành thời gian ghé các quầy đặc sản để chọn quà. Ngoài sá sùng khô, bạn có thể xem thêm mực khô, tôm khô, nem Ninh Hòa, yến sào hay trầm hương. Dạo quanh chợ Đầm Nha Trang là cách thuận tiện để xem nhiều món cùng lúc.
Ngay cổng chợ Đầm có một cửa hàng đặc sản mình hay ghé. Ở đây giá niêm yết sẵn, hàng bày gọn gàng, sạch sẽ, có cả sá sùng biển khô để mình xem tận tay. Mình để thông tin cửa hàng bên dưới, mọi người tham khảo nhé.
Thông tin chi tiết về cửa hàng:
- Tên cửa hàng: Đặc sản Nha Trang Ngọc Linh
- Địa chỉ: G17 chung cư Chợ Đầm, Nha Trang – Xem Map
- Xem sản phẩm: Sá sùng biển khô tại Ngọc Linh
Tóm lại: Sá sùng là gì, ăn món gì?
Trên đây là những điều thú vị về sá sùng. Sá sùng (Sipunculus nudus) là loài đào hang trong cát ở bãi triều, ở Khánh Hòa còn gọi là sâu đất, giun biển, bi bi, địa sâm, nhiều nhất ở vùng Cam Ranh, Cam Lâm. Tươi thì nướng muối ớt, xào, chiên giòn, nấu cháo; khô thì rang, nấu canh, nấu nước dùng hoặc ngâm rượu. Làm quà nên chọn sá sùng khô hút chân không, bảo quản ngăn đông.
| Dạng | Cách dùng | Ghi nhớ |
| Sá sùng tươi | Nướng muối ớt, xào, chiên giòn, nấu cháo | Mùa đào khoảng tháng 2 đến 10 |
| Sá sùng khô | Rang, nướng, nấu canh, nước dùng, ngâm rượu | Hút chân không, giữ ngăn đông |
Câu hỏi thường gặp
Sá sùng là con gì?
Sá sùng là loài sống dưới cát ở bãi triều, thân dạng túi không chia đốt, tên khoa học là Sipunculus nudus.
Sá sùng khô ăn như thế nào?
Sá sùng khô có thể rang, nướng làm món nhắm, nấu canh, nấu nước dùng cho phở, bún, miến hoặc ngâm rượu.
Mua sá sùng khô làm quà cần lưu ý gì?
Nên chọn loại hút chân không, kiểm tra hàng trước khi trả tiền và bảo quản trong ngăn đông khi mang về.
